Devlet Arazinize Usulsüz El Koyamaz!
Resmî adıAnayasa Mahkemesinin 4/3/2026 Tarihli ve 2020/19019 Başvuru Numaralı Kararı
Anayasa Mahkemesi, kamulaştırmasız el atma nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılan bireysel başvuruda, usulüne uygun kamulaştırma yapılmadığı ve bedelinin ödenmediği gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Mahkeme, hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.
Düzenlemenin Detayları
Başvurucular, Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde bulunan taşınmazlarına Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafından kamulaştırmasız el atıldığı iddiasıyla tazminat davası açmış, ancak mahkeme davayı reddetmiştir. Yargıtay süreci boyunca dosyadaki eksiklikler giderilmeye çalışılmış, ancak nihayetinde başvurucuların mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma işleminin usulüne uygun yapılmadığını, bedelinin ödenmediğini ve önceki maliklerin ferağ belgelerinin sunulamadığını belirterek, Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmetmiştir. Bu nedenle, hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına karar verilmiştir. Mahkeme, bu süreçte oluşan harç ve vekâlet ücreti gibi yargılama giderlerinin de başvuruculara ödenmesine hükmetmiştir.
Akla Gelen Sorular
- Kamulaştırmasız el atma durumunda vatandaşın ilk başvuracağı merci neresidir ve ne kadar sürede başvurmalıdır?
- Vatandaş, ilk olarak tazminat davası açmak için Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvurmalıdır. Mülkiyet hakkının ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapabilmek için ise usulüne göre yapılmış yargılama süreçlerinin tamamlanmış olması ve nihai kararın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde başvurulması gerekmektedir.
- Bu karar, 'pilot karar' niteliğinde midir ve benzer durumdaki diğer kişilere emsal teşkil eder mi?
- Bu karar, belirli bir olaya özgü hak ihlali tespiti yapmaktadır. Ancak, kamulaştırmasız el atma ve mülkiyet hakkı ihlali konusunda benzer hukuki sorunlar yaşayan diğer başvurucular için emsal teşkil etme potansiyeli taşımaktadır. Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeleri, benzer davalarda mahkemeler için yol gösterici olacaktır.
- Karşı oy kullanan üye var mıdır ve varsa gerekçesi nedir?
- Metinde yer alan bilgilere göre, bu karara karşı oy kullanan bir üye bulunmamaktadır. Karar oybirliğiyle verilmiştir.
Kavramlar
- Kamulaştırmasız El Atma
- Kamu yararı gözetilerek yapılan bir kamulaştırma işlemi olmaksızın, bir kamu kurumu tarafından özel mülkiyette bulunan bir taşınmaza fiilen veya hukuken el konulması durumudur.
- Mülkiyet Hakkı
- Kişilerin sahip oldukları mal varlığı üzerinde tasarruf etme, kullanma, yararlanma ve devretme yetkilerini kapsayan anayasal güvence altındaki temel haklardan biridir.
- Ferağ Belgesi
- Bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının devredildiğini gösteren resmi belgedir. Genellikle satış veya bağış gibi işlemlerle verilir.
- İrtifak Hakkı
- Bir taşınmaz malikinin, başka bir taşınmaz maliki lehine, kendi taşınmazı üzerinde belirli bir kullanma veya yararlanma hakkı tanımasıdır. Örneğin, enerji nakil hatlarının geçirilmesi için verilen hak.
- Yeniden Yargılama
- Bir mahkemenin verdiği kararın, daha sonra ortaya çıkan yeni deliller, hukuki durumlar veya anayasal ihlal tespiti gibi nedenlerle tekrar görülmesi ve yeniden karara bağlanması sürecidir.
Bunu sosyal mecrada nerede paylaştık
Bu gelişmeleri anında öğrenin
REGAS, 19 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'deki 43 kaydın tümünü analiz etti; burada yalnızca 3 tanesini yayımladık.
REGAS, Resmî Gazete’de sizi ilgilendiren her değişikliği sade bir dille özetler ve bildirir.
REGAS Yorumu
Bu karar, kamulaştırmasız el atma durumlarında mülkiyet hakkının korunması açısından önem taşımaktadır. Vatandaşların, taşınmazlarına usulsüz bir şekilde el konulması durumunda haklarını arayabileceklerini ve Anayasa Mahkemesi'nin bu hakları güvence altına aldığını göstermektedir. Karar, idarelerin kamulaştırma işlemlerini Anayasa ve kanunlara uygun olarak, bedelini peşin ödeyerek gerçekleştirmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Aksi takdirde, mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varılacağını ortaya koymaktadır.