AYM'den Hak İhlali: Boşa Yatılan Süre Düşecek
Resmî adıAnayasa Mahkemesinin 10/2/2026 Tarihli ve 2024/64089 Başvuru Numaralı Kararı
Anayasa Mahkemesi, kanun değişikliğiyle hukuki dayanağı kalkan eski mahkûmiyet sürelerinin mevcut cezadan mahsup edilmemesini, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlali olarak değerlendirmiştir.
Düzenlemenin Detayları
Başvurucu, 1980 yılında işlediği suçlar nedeniyle aldığı cezanın infazı sırasında şartla tahliye edilmiş, ancak deneme süresinde yeni suç işlemesi üzerine tahliyesi geri alınmıştır. Bu durum, başvurucunun 23 yıl 354 günlük bakiye cezasını tekrar çekmesi zorunluluğunu doğurmuştur. Ancak 2013 yılında 5275 sayılı Kanun'a eklenen geçici 5. madde ile 1982 öncesi suçlar için şartla tahliyenin geri alınması kararları hükümsüz kılınmıştır.
Başvurucu, bu yasal düzenleme ile hukuki dayanağı ortadan kalkan 23 yıllık sürenin, halen infaz edilmekte olan diğer hapis cezalarından mahsup edilmesini talep etmiştir. Yerel mahkemeler, mahsup işlemini sadece kanunun yürürlük tarihinden sonraki süreyle sınırlı tutarak başvurucunun talebini reddetmiştir. Bu durum, başvurucunun fiilen daha uzun süre cezaevinde kalmasına neden olmuştur.
Anayasa Mahkemesi incelemesinde, mahsup işleminin yargı organlarının takdirine bırakılmayan bir zorunluluk olduğunu belirtmiştir. Kararda, hukuki dayanağı kalmayan bir tutukluluk veya infaz süresinin başka bir cezadan düşülmemesinin, kişiyi hukuk sistemince belirlenenden daha fazla süre hürriyetinden yoksun bıraktığı vurgulanmış ve Anayasa'nın 19. maddesinin ihlal edildiğine, yeniden yargılama yapılmasına oy birliğiyle karar verilmiştir.
Akla Gelen Sorular
- Başvurucu bu karar sonrası serbest mi kaldı?
- Karar doğrudan tahliye değil, yerel mahkemenin yeniden yargılama yaparak mahsup işlemini gerçekleştirmesi talimatını içermektedir.
- AYM başvurucuya tazminat ödenmesine karar verdi mi?
- Hayır, AYM yeniden yargılama yapılmasının ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeterli olduğuna hükmederek 500 bin TL'lik tazminat talebini reddetmiştir.
- Karar neden oy birliğiyle alındı?
- Hukuki dayanağı kalmayan bir tutukluluğun mahsup edilmemesi hukuken savunulamaz bir hata olarak görüldüğü için üyelerin tamamı ihlal yönünde görüş bildirmiştir.
Kavramlar
- Mahsup
- Gözaltı, tutukluluk veya hukuki dayanaktan yoksun kalmış sürelerin, kesinleşmiş cezadan indirilmesi işlemi.
- Şartla Tahliye
- Hükümlünün cezasının bir kısmını iyi halli geçirmesi şartıyla kalan süreyi dışarıda tamamlaması; koşullu salıverilme.
- Müddetname
- Hükümlünün cezaevinde kalacağı süreyi, giriş ve çıkış tarihlerini gösteren resmi belge.
Bunu sosyal mecrada nerede paylaştık
Bu gelişmeleri anında öğrenin
REGAS, 16 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'deki 43 kaydın tümünü analiz etti; burada yalnızca 3 tanesini yayımladık.
REGAS, Resmî Gazete’de sizi ilgilendiren her değişikliği sade bir dille özetler ve bildirir.
REGAS Yorumu
Bu karar, infaz hukukunda 'mahsup' müessesesinin sadece bir usul işlemi değil, kişi hürriyetini doğrudan etkileyen anayasal bir güvence olduğunu tescil etmektedir. Mahkemelerin yasal düzenlemeleri dar yorumlayarak mahkûmların hak mahrumiyetine yol açmasının önüne geçilmiş, 'boşa geçen' infaz sürelerinin mutlaka diğer cezalardan düşülmesi gerektiği emsal altına alınmıştır.