Yurt Dışı Dövize %2 Destek
Resmî adıFirmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/11)
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin Türk Lirasına dönüşümünü destekleme tebliğinde önemli değişiklikler yaparak, destek oranını yüzde 2 olarak belirlemiş, usulsüz kullanımlara ağır yaptırımlar getirmiş ve uygulamanın süresini 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatmıştır.
Eski Durum
Firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin Türk Lirasına dönüşüm desteği sağlanmaktaydı ancak destek oranı ve usulsüz kullanıma ilişkin denetim ve yaptırım mekanizmaları mevcut Tebliğ'deki kadar net ve kapsamlı değildi. Uygulama süresi 31 Temmuz 2026'ya kadardı.
Yeni Durum
Firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin Türk Lirasına dönüşümü için yüzde 2 oranında destek ödenmektedir. 'Aracı banka', 'Dönüşüm kuru' ve 'Firma kontrolü' tanımları güncellenmiştir. Destekten usulsüz yararlanan veya gerçeğe aykırı beyanda bulunan firmalara karşı kur farkı ve faizli geri ödeme, kredi ve desteklerden men ve suç duyurusu gibi ağır yaptırımlar getirilmiştir. Merkez Bankası'na inceleme ve denetim yetkileri verilmiş, aracı bankaların yükümlülükleri artırılmıştır. Uygulama süresi 31 Ocak 2027 tarihine uzatılmıştır.
Düzenlemenin Detayları
Yapılan değişikliklerle, Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5) yeniden düzenlenmiştir. Tebliğ, döviz dönüşüm desteğini, firmaların aracı bankalar aracılığıyla Merkez Bankasına sattıkları yurt dışı kaynaklı döviz tutarının yüzde 2'si olarak belirlemiştir. Bu destekten yararlanmak için firmaların döviz pozisyonu oranlarının Merkez Bankasınca belirlenen sınırı aşmaması gerekmektedir.
En kritik değişikliklerden biri, 'Gerçeğe aykırı beyan ve usulsüz kullanım' başlığı altında getirilen yaptırımlardır. Destekten usulsüz yararlanıldığının tespiti halinde, ödenen destek tutarları kur farkı ve Merkez Bankasının en yüksek gecelik borç verme faizi üzerinden hesaplanacak faizle birlikte geri alınacak, ilgili firma ve kontrol ettiği firmalar Merkez Bankası kaynaklı kredi ve desteklerden belirli bir süre boyunca mahrum bırakılacak, ayrıca suç duyurusunda bulunulabilecektir. Aracı bankalar da şüpheli işlemleri bildirmek ve tahsilatı sağlamakla yükümlü kılınmıştır.
Merkez Bankası, destek ödemesi işlemlerine ilişkin inceleme yapma, firmalardan ek bilgi ve belge talep etme yetkisini genişletmiştir. İnceleme süresince firmalara destek ödemesi yapılmayacak, usulsüzlük tespiti durumunda destek talebi reddedilecek ve ağır yaptırımlar uygulanacaktır. Ayrıca, tebliğin geçici 1. maddesinde yer alan süre 31 Temmuz 2026 tarihinden 31 Ocak 2027 tarihine uzatılarak uygulamanın devamlılığı sağlanmıştır.
Akla Gelen Sorular
- Yurt dışından gelen dövizleri Türk Lirasına çevirdiğimde ne kadar destek alacağım?
- Yurt dışı kaynaklı dövizlerinizi Merkez Bankası'na satarak Türk Lirasına çevirmeniz halinde, belirlenen koşullara uyduğunuz takdirde, dönüştürülen tutarın yüzde 2'si kadar döviz dönüşüm desteği alacaksınız.
- Döviz dönüşüm desteğinden usulsüz yararlanırsam başıma ne gelir?
- Usulsüz yararlanım tespit edilmesi halinde, ödenen destek tutarı kur farkı ve faiziyle birlikte geri alınır, Merkez Bankası kaynaklı kredi ve desteklerden men edilebilirsiniz ve hakkınızda suç duyurusunda bulunulabilir.
- Bu desteğin son başvuru tarihi ne zaman?
- Tebliğ kapsamındaki uygulamanın süresi 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılmıştır.
- Benim şirketimi kontrol eden başka bir firma usulsüzlük yaparsa ben de etkilenir miyim?
- Evet, tebliğe göre usulsüzlük yapan firmayı kontrol eden veya onun tarafından kontrol edilen diğer firmaların da döviz dönüşüm desteği ve Merkez Bankası kaynaklı kredi talepleri kabul edilmez.
Kavramlar
- Aracı banka
- Döviz dönüşüm desteği işlemlerine aracılık eden, 5411 sayılı Bankacılık Kanununda tanımlanan bankalar.
- Dönüşüm kuru
- Dövizin Merkez Bankasına satıldığı gün Merkez Bankasınca belirlenecek usul ve esaslara göre ilan edilen döviz alış kuru.
- Firma kontrolü
- Sermaye ve yönetim ilişkileri çerçevesinde, doğrudan veya dolaylı olarak, bir firmada asgari %50 oranında hisseye, oy hakkına veya yönetim kurulu üyelerini seçme hakkına sahip olma hali.
- Döviz dönüşüm desteği
- Firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk lirasına çevirmeleri karşılığında, Merkez Bankası tarafından belirlenen koşullara uyulması halinde ödenen yüzde 2 oranındaki teşvik tutarı.
Etkilenen Sektörler
- Finans
- İhracat
- İthalat
- Tüm İşletmeler
Bunu sosyal mecrada nerede paylaştık
Bu gelişmeleri anında öğrenin
REGAS, 1 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'deki 34 kaydın tümünü analiz etti; burada yalnızca 3 tanesini yayımladık.
REGAS, Resmî Gazete’de sizi ilgilendiren her değişikliği sade bir dille özetler ve bildirir.
REGAS Yorumu
Bu tebliğ değişikliği, Türk Lirası'nın değerini koruma ve döviz piyasalarındaki istikrarı sağlama hedeflerini güçlendirmeye yönelik önemli bir adımdır. İşletmeler için yurt dışından gelen dövizlerin Türk Lirasına dönüştürülmesi cazip hale getirilirken, suistimallerin önüne geçmek amacıyla getirilen ağır yaptırımlar ve denetim mekanizmaları dikkat çekicidir. Özellikle, döviz pozisyonu oranlarını aşmayan ve kurallara uygun hareket eden firmalar için faydalı bir düzenleme olmakla birlikte, uyumsuzluk durumunda ciddi finansal ve hukuki riskler barındırmaktadır. Firmaların bu yeni düzenlemelere ve özellikle denetim ile yaptırım hükümlerine dikkat etmesi gerekmektedir.