İnşaat Sektöründe Kağıt Pafta Bitti mi?
Resmî adıMimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik
Yapı ruhsatı başvurularında mimari, statik, elektrik ve tesisat projelerinin BIM (Yapı Bilgi Modellemesi), IFC ve PDF/A formatlarında dijital olarak hazırlanması ve sunulmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
Eski Durum
Projelerin basılı kağıt veya standartlaştırılmamış CAD dosyaları şeklinde belediyelere sunulması.
Yeni Durum
Belli büyüklükteki projelerin BIM (Yapı Bilgi Modellemesi) ve IFC formatlarında, 2D çizimlerin ise PDF/A formatında dijital olarak teslim edilmesinin zorunlu hale gelmesi.
Düzenlemenin Detayları
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan bu yeni yönetmelik, İmar Kanununa tabi yapılarda ruhsat müracaat süreçlerini tamamen dijitalleştirmeyi hedeflemektedir. Yönetmelik kapsamında, yeni yapılacak binaların (en çok iki katlı ve 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar ile entegre olmayan tarım/hayvancılık yapıları hariç) projeleri bilgisayar destekli tasarım (CAD) ve Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) standartlarına uygun olarak dijital ortamda hazırlanacaktır. 2D çizimlerin ve diğer tüm belgelerin arşivleme formatı olan PDF/A biçiminde teslim edilmesi zorunlu tutulurken; 3B sayısal yapı modellerinin ise açık veri standardı olan IFC formatında sunulması gerekecektir. Uygulama aşamalı olarak hayata geçirilecektir. Büyükşehirlerdeki büyük ölçekli projelerden başlayarak, zamanla tüm projeler bu dijital sisteme entegre edilecektir. Örneğin, nüfusu 2 milyonun üzerindeki illerde 10.000 metrekareyi aşan binalar için BIM modeli teslim zorunluluğu 1 Eylül 2029 itibarıyla başlarken, diğer yapılar ve daha küçük belediyeler için bu süre 2032 yılına kadar uzatılmıştır. Konut dışı diğer ticari yapılar için ise geçiş süresi 1 Eylül 2033 olarak belirlenmiştir. Yönetmelik, projelerin isimlendirilmesi, katman yapısı, pafta boyutları ve kalite kontrol süreçleri gibi teknik detayları da standartlaştırmaktadır. BIM modelinden üretilecek CAD projelerinin birbiriyle tam uyumlu olması şart koşulmakta, böylece ruhsat onay süreçlerinde bürokrasinin azaltılması, hataların önceden tespit edilmesi ve yapı kalitesinin artırılması hedeflenmektedir.
Akla Gelen Sorular
- Bu yönetmelik kendi evini yapacak olan her vatandaşı hemen etkiler mi?
- Hayır, bodrum katı hariç en fazla 2 katlı ve toplamda 200 metrekareyi geçmeyen müstakil ev projeleri ile tarım-hayvancılık yapıları bu yönetmeliğin zorunluluklarından hariç tutulmuştur.
- Sistem ne zaman tamamen zorunlu hale geliyor, hemen yarın mı?
- Yönetmelik 1 Eylül 2027'de yürürlüğe giriyor ancak kademeli bir geçiş var. Şehirlerin nüfusu ve binaların büyüklüğüne göre zorunluluklar 2029'dan başlayıp 2033 yılına kadar uzanan geniş bir takvime yayılmıştır.
- BIM modeli teslim edildiğinde ayrıca CAD çizimi teslim etmeye gerek kalmayacak mı?
- BIM modelinden üretilmiş CAD çizimlerinin de PDF/A formatında teslim edilmesi ve bu iki dosya türünün birbiriyle %100 uyumlu olması zorunludur.
Kavramlar
- BIM (Yapı Bilgi Modellemesi)
- Yapıların tasarım, inşaat ve işletme süreçlerinin dijital ve 3 boyutlu veri modelleriyle yönetilmesi yöntemi.
- IFC (Endüstri Temel Sınıfları)
- Farklı yazılımlar arasında yapı bilgi modellerinin veri kaybı olmadan paylaşılmasını sağlayan açık dosya formatı standardı.
- PDF/A
- Dijital belgelerin gelecekte de aynı biçimde görüntülenebilmesini sağlayan, arşivleme amaçlı özel PDF formatı.
- Proje Müellifi
- Projeyi hazırlayan mimar veya mühendis.
Etkilenen Sektörler
- İnşaat
- Mimarlık
- Mühendislik
- Gayrimenkul
- Yerel Yönetimler
- Bilişim ve Yazılım
Bunu sosyal mecrada nerede paylaştık
Bu gelişmeleri anında öğrenin
REGAS, 5 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'deki 36 kaydın tümünü analiz etti; burada yalnızca 5 tanesini yayımladık.
REGAS, Resmî Gazete’de sizi ilgilendiren her değişikliği sade bir dille özetler ve bildirir.
REGAS Yorumu
İnşaat sektörü, mimarlar ve mühendisler için devrim niteliğinde bir dijitalleşme adımı. Artık projeler sadece çizim değil, veri içeren yaşayan modeller (BIM) haline geliyor. Başlangıçta yazılım yatırımı ve eğitim gerektirse de uzun vadede onay süreçlerini inanılmaz hızlandıracak ve şantiyedeki uygulama hatalarını sıfıra indirecektir. Vatandaş açısından ise daha güvenli ve standartlara uygun binaların inşa edilmesi anlamına geliyor.