Arazisine El Konulanlar Tazminatını Daha Hızlı Alacak
Resmî adıAnayasa Mahkemesinin 13/5/2026 Tarihli ve E: 2026/24, K: 2026/106 Sayılı Kararı
Anayasa Mahkemesi, kamulaştırmasız el atma davalarında idarenin teminat göstermeksizin icranın geri bırakılmasını (tehir-i icra) talep edebilmesine imkan tanıyan kanun hükmünü mülkiyet hakkına aykırı bularak iptal etti.
Düzenlemenin Detayları
Bursa 4. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan itiraz başvurusunda, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen ek 4. maddenin ikinci fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Söz konusu kural, idarenin kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davalarında, mahkeme kararını icraya koyan vatandaşa karşı 'teminat yatırmadan' icrayı durdurma talebinde bulunabilmesini öngörmekteydi.
Anayasa Mahkemesi yaptığı incelemede, mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlanabileceğini hatırlatmıştır. Kamulaştırmasız el atma olgusunun zaten idarenin hukuka aykırı bir eylemi olduğunu vurgulayan mahkeme, bu tür davalarda alacaklı olan vatandaşa karşı idareye ek bir imtiyaz tanınmasının mülkiyet hakkı ile kamu yararı arasındaki dengeyi bozduğuna karar vermiştir.
Karar sonucunda, mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin ölçüsüz olduğu ve Anayasa'nın 13., 35. ve 46. maddelerine aykırılık teşkil ettiği belirtilerek ilgili kuralın iptaline hükmedilmiştir. Bu iptal kararıyla birlikte, idare artık bu tür icra takiplerini durdurmak istiyorsa, genel hükümler çerçevesinde teminat göstermek zorunda kalacaktır.
Akla Gelen Sorular
- İdare artık her icra takibinde teminat mı verecek?
- Sadece 'kamulaştırmasız el atma' nedeniyle açılan tazminat davalarıyla ilgili icra takiplerinde teminat muafiyeti kaldırılmıştır.
- Vatandaşın bu karardan kazancı nedir?
- Vatandaş, kazandığı tazminatı daha hızlı tahsil edebilir veya idare icrayı durdurmak isterse alacağının garanti altında olduğunu (teminat sayesinde) bilir.
- Karar oy birliğiyle mi alındı?
- Hayır, bir üyenin (Yıldız Seferinoğlu) karşı oyuyla, oy çokluğuyla karar verilmiştir.
Kavramlar
- Kamulaştırmasız El Atma
- İdarenin, usulüne uygun bir kamulaştırma işlemi yapmaksızın bir kişinin taşınmazına fiilen el koyması veya üzerine yapı yapmasıdır.
- İcranın Geri Bırakılması (Tehir-i İcra)
- Bir mahkeme kararının icraya konulmasından sonra, üst mahkeme kararı verilene kadar icra işlemlerinin durdurulması işlemidir.
- Teminat
- İcra takibini durdurmak isteyen borçlunun, alacaklının olası zararını karşılamak üzere mahkemeye sunduğu para veya banka teminat mektubu gibi güvencelerdir.
Bunu sosyal mecrada nerede paylaştık
Bu gelişmeleri anında öğrenin
REGAS, 7 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'deki 50 kaydın tümünü analiz etti; burada yalnızca 4 tanesini yayımladık.
REGAS, Resmî Gazete’de sizi ilgilendiren her değişikliği sade bir dille özetler ve bildirir.
REGAS Yorumu
Bu karar, taşınmazına usulsüz el konulan vatandaşlar için tarihi bir kazanımdır. Geçmişte idareler, 'ben devletim' diyerek hiçbir güvence yatırmadan icra sürecini yıllarca dondurabiliyordu. Artık idare ile vatandaş icra masasında eşitlenmiştir; parayı ödemeyi geciktirmek isteyen idare, borcu karşılayacak bir teminatı mahkemeye sunmak zorundadır.