Güvenlik Görevlileri Sendika Hakkını Geri Aldı
Resmî adıAnayasa Mahkemesinin 19/2/2026 Tarihli ve 2021/48905 Başvuru Numaralı Kararı
Anayasa Mahkemesi, kamu kurumlarında çalışan özel güvenlik görevlilerinin sendikaya üye olmalarının engellenmesini 'sendika hakkı' ihlali olarak değerlendirmiş ve başvurucuya manevi tazminat ödenmesine karar vermiştir.
Düzenlemenin Detayları
Başvuru, 2011 yılında Devlet Su İşleri'nde (DSİ) çalışan özel güvenlik görevlilerinin sendika üyeliklerinin, o dönemki mevzuatta yer alan yasak gerekçe gösterilerek reddedilmesi üzerine yapılmıştır. Yerel mahkeme ve Danıştay, işlem tarihindeki mevzuatın bu yasaklamayı içerdiğini belirterek davayı reddetmiştir. Ancak yargılama süreci devam ederken 2012 yılında yapılan kanun değişikliği ile bu yasak kaldırılmış olmasına rağmen, derece mahkemeleri bu değişikliğin hukuki sonuçlarını kararlarına yansıtmamıştır.
Anayasa Mahkemesi yaptığı incelemede, sendika hakkının demokratik bir toplumun vazgeçilmez bir unsuru olduğunu vurgulamıştır. Mahkeme, özel güvenlik görevlilerinin sendika kurma veya sendikaya üye olma haklarından kategorik olarak mahrum bırakılmasının 'demokratik toplum düzeninin gereklerine' uygun olmadığını ve zorunlu bir sosyal ihtiyacı karşılamadığını belirtmiştir. Müdahalenin orantısız olduğu ve anayasal güvencelerin ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
Kararın sonucunda, sendika hakkının ihlal edildiğine oy birliğiyle karar verilirken; ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosya yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili İdare Mahkemesine gönderilmiştir. Ayrıca başvurucu sendikaya 50.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmedilmiştir. Makul sürede yargılanma hakkına ilişkin şikayet ise idari başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulunmuştur.
Akla Gelen Sorular
- Özel güvenlik görevlileri artık her sendikaya üye olabilir mi?
- Evet, 2012'deki kanun değişikliği ve bu AYM kararı ile kamu kurumlarındaki özel güvenliklerin sendikal yasağı tamamen tarihe karışmıştır.
- Neden 'uzun yargılama' şikayeti kabul edilmedi?
- Çünkü başvurucunun AYM'ye gelmeden önce 'Tazminat Komisyonu'na başvurarak bu zararın giderilmesini istemesi gerekiyordu; bu yol tüketilmediği için reddedildi.
- Kararda neden karşı oy var?
- İki üye, ihlalin giderilme yöntemi konusunda (itiraz yoluyla norm denetimi yapılması gerektiği savunularak) çoğunluktan farklı düşünmektedir; ancak ihlal olduğu konusunda fikir birliği vardır.
Kavramlar
- Sendika Hakkı
- Çalışanların ekonomik ve sosyal haklarını korumak amacıyla örgütlenme ve sendika kurma özgürlüğü.
- Manevi Tazminat
- Kişinin hukuka aykırı bir işlem nedeniyle duyduğu elem ve yıpranmanın giderilmesi için ödenen para.
- Yeniden Yargılama
- Kesinleşmiş bir kararın, ihlal tespiti sonrası mahkemece tekrar ele alınması süreci.
Bunu sosyal mecrada nerede paylaştık
Bu gelişmeleri anında öğrenin
REGAS, 10 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'deki 35 kaydın tümünü analiz etti; burada yalnızca 4 tanesini yayımladık.
REGAS, Resmî Gazete’de sizi ilgilendiren her değişikliği sade bir dille özetler ve bildirir.
REGAS Yorumu
Bu karar, kamu sektöründe çalışan özel güvenlik görevlileri ve benzer statüdeki personel için sendikal örgütlenmenin önündeki engellerin anayasaya aykırı olduğunu tescillemektedir. Karar, geçmişte yasak olan bir hakkın kanunla tanınması durumunda, mahkemelerin bu değişikliği 'hakkın özü' lehine yorumlaması gerektiğini hatırlatan önemli bir emsaldir. Çalışanlar için sendikal güvence pekiştirilmiştir.