Kömür ve Yakıtta Yeni Dijital Takip Dönemi
Resmî adıHava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği
Hava kalitesini korumak amacıyla yerli ve ithal katı yakıtların (kömür, petrol koku, biyoyakıt) üretimi, ithalatı, depolanması, torbalanması ve satış süreçlerini sıkı denetim ve dijital takip altına alan yeni yönetmelik yürürlüğe girdi.
Eski Durum
Katı yakıtların takibi manuel veya sınırlı dijital yöntemlerle yapılıyor, torbalarda renk kodlaması ve zorunlu QR kod entegrasyonu bulunmuyor, petrol koku ve yerli kömür kullanım denetimleri daha az entegre yürütülüyordu.
Yeni Durum
Tüm katı yakıt hareketleri Katı Yakıt Modülü (KYM) üzerinden 24 saat içinde beyan edilmek zorundadır. Isınma amaçlı kömürler kullanım alanına göre renk kodlu ve QR kodlu torbalarla satılacaktır. Emisyon limitlerini aşan tesislerin yakıt tahsisatları derhal iptal edilecektir.
Düzenlemenin Detayları
Yönetmelik, ısınma ve sanayi amaçlı kullanılan tüm katı yakıtların (kömür, petrol koku, biyoyakıt vb.) ithalat, üretim, piyasaya arz ve denetim süreçlerini baştan aşağı yeniden düzenlemektedir. Hava kalitesini koruma hedefi doğrultusunda, ithal edilecek veya yerli olarak üretilecek katı yakıtların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından uygunluk belgesi alması zorunlu hale getirilmiştir. Bu süreçlerin tamamı Bakanlığın Hava Emisyon Yönetim (HEY) Portalı altındaki Katı Yakıt Modülü (KYM) üzerinden dijital olarak takip edilecektir.
Sanayi tesislerinde petrol koku kullanımı son derece sıkı şartlara bağlanmıştır. Sadece Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemi (SEÖS) ile bacası çevrim içi izlenen ve çevre izni bulunan tesislere petrol koku tahsisatı yapılacaktır. İlk defa kullanacak tesislere ise en fazla 6 ay süreli deneme tahsisat belgesi verilecek ve emisyon limitlerini aşan tesislerin tahsisatları derhal iptal edilecektir. Ayrıca açıkta depolanan kömürler için TS 13883 standardına uygun toz bastırma sistemlerinin kurulması zorunlu kılınmıştır.
Isınma amaçlı kömürlerin piyasaya arzında torbalama ve renk standardı getirilmiştir. Buna göre ithal kömürler yeşil, birinci grup illerdeki yerli kömürler mavi, ikinci grup illerdekiler sarı, kırsal mahallelerdekilere gri, bedelsiz dağıtılanlara beyaz ve biyokütle peletlerine şeffaf torba şartı getirilmiş olup, tüm torbalarda QR kod ile elektronik takip altyapısı kurulacaktır. Mevcut belgeler 30 Haziran 2027 tarihine kadar geçerli olacak, renkli ve QR kodlu torba zorunluluğu ise 1 Haziran 2028 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Akla Gelen Sorular
- Eski aldığım satıcı, dağıtıcı veya ithalat belgelerim hemen geçersiz mi olacak?
- Hayır, yönetmelik yayımı tarihinden önce alınmış olan Uygunluk, Satış, Dağıtıcı, Satıcı ve İthalatçı kayıt belgeleri 30 Haziran 2027 tarihine kadar geçerliliğini koruyacaktır.
- Kömür torbalarının renkli olması ne anlama geliyor, yeşil ya da mavi torba neyi gösterir?
- Torba renkleri kömürün türünü ve nerede kullanılabileceğini gösterir: Yeşil ithal kömürü, mavi 1. grup illeri, sarı 2. grup illeri, gri kırsal bölgeleri, beyaz bedelsiz kömürleri, şeffaf ise biyokütle peletlerini temsil eder.
- Kalitesiz veya mevzuata aykırı katı yakıt sattığı tespit edilen firmalara ne gibi cezalar uygulanacak?
- Çevre Kanunu'nun 20. maddesi kapsamında ağır para cezaları uygulanır; ayrıca bir yıl içinde aynı ihlalden iki kez ceza alan firmaların tüm faaliyet belgeleri iptal edilerek bir yıl boyunca yeni belge düzenlenmesi yasaklanır.
Kavramlar
- SEÖS (Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemi)
- Sanayi tesislerinin bacalarından çıkan kirletici gazların kesintisiz ve çevrim içi olarak izlenmesini sağlayan teknolojik altyapı.
- Katı Yakıt Modülü (KYM)
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı portali altında, katı yakıtların belgelendirilmesi ve stok takibinin dijital olarak yürütüldüğü sistem.
- Müteselsilen Sorumluluk
- Katı yakıtların uygunsuz çıkması durumunda üretici, ithalatçı, dağıtıcı ve satıcının zincirleme olarak ve hep birlikte hukuki/cezai olarak sorumlu tutulması.
Etkilenen Sektörler
- Enerji
- Madencilik
- Kömür Ticareti
- Çimento ve Kireç Sanayii
- Isıtma ve Isınma Teknolojileri
- Lojistik
Bunu sosyal mecrada nerede paylaştık
Bu gelişmeleri anında öğrenin
REGAS, 16 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'deki 31 kaydın tümünü analiz etti; burada yalnızca 7 tanesini yayımladık.
REGAS, Resmî Gazete’de sizi ilgilendiren her değişikliği sade bir dille özetler ve bildirir.
REGAS Yorumu
Bu yönetmelik, özellikle hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerde ısınma amaçlı kalitesiz kömür kullanımını engellemeyi ve sanayide kontrolsüz petrol koku yakılmasının önüne geçmeyi hedefliyor. Vatandaşlar açısından daha standart ve denetimli yakıt kullanımı sağlanırken; ithalatçılar, üreticiler ve satıcılar için her hareketin 24 saat içinde dijital sisteme girilmesi gibi ciddi bürokratik ve operasyonel yükümlülükler getiriliyor.