AYM'den Kritik Adım: Polis Vatandaşa Tuzak Kuramaz
Resmî adıAnayasa Mahkemesinin 16/12/2025 Tarihli ve 2021/50710 Başvuru Numaralı Kararı
Anayasa Mahkemesi, kolluk görevlilerinin (polis) müşteri kılığında kişiyi suç işlemeye kışkırtması (ajan provokatör) sonucu elde edilen delillere dayanılarak verilen mahkûmiyet kararının, adil yargılanma hakkını ihlal ettiğine karar verdi.
Düzenlemenin Detayları
Başvuru, Ankara'da fuhşa aracılık suçlamasıyla yargılanan bir vatandaşın, polis memurlarının müşteri gibi davranarak kendisini suça teşvik ettiği ve bu şekilde elde edilen hukuka aykırı delillerle mahkûm edildiği iddiasıyla yapılmıştır. Mahkeme kayıtlarına göre, polis memurları başvurucuyu telefonla arayarak fuhuş için kadın temin etmesini istemiş, başvurucu başta reddetmesine rağmen ısrarlar sonucu kadınları polisin belirlediği otele yönlendirmiştir. Yerel mahkeme bu süreci suçüstü kabul ederek mahkûmiyet kararı vermiş, ancak AYM bu durumu farklı bir hukuk penceresinden değerlendirmiştir.
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 'Maddi Test' ve 'Usul Güvenceleri Testi' kriterlerini uygulayarak; kolluğun soruşturma sırasında pasif kalması gerekirken aktif bir rol üstlenerek kişiyi suç işlemeye yönlendirdiğini tespit etmiştir. Kararda, başvurucunun kolluğun müdahalesi olmasaydı bu suçu işleyeceğine dair önceden gelen somut bir delil bulunmadığı, polisin kışkırtıcı bir tutum sergilediği vurgulanmıştır. Bu durumun sanığın iradesini sakatladığı ve yargılamayı en baştan itibaren 'gayri adil' hale getirdiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak Mahkeme, Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine oy çokluğuyla karar vermiştir. Karar uyarınca, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosya yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 2. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmiştir. Ancak başvurucunun tazminat talebi, yeniden yargılama kararının yeterli bir giderim olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.
Akla Gelen Sorular
- Polis suçluyu yakalamak için müşteri kılığına giremez mi?
- Girebilir ancak pasif kalmalıdır. Sadece suç işleme iradesi olan kişiyi izleyebilir; suça niyeti olmayanı ikna edip suça yöneltirse bu ihlal olur.
- Başvurucu bu karardan sonra tazminat alacak mı?
- Hayır, mahkeme ihlal kararını ve yeniden yargılama yolunun açılmasını yeterli görerek para tazminatı talebini reddetmiştir.
- Bu karar başvurucunun kesin beraat ettiği anlamına mı gelir?
- Hayır, sadece önceki yargılamanın adil olmadığına hükmedilmiştir. Dosya yerel mahkemeye gider ve kışkırtma dışı deliller de gözetilerek yeniden görülür.
Kavramlar
- Ajan Provokatör
- Kişiyi suç işlemeye kışkırtan, ona suç işleme fırsatı sunan veya suç işleme iradesi uyandıran gizli görevli.
- Maddi Test
- Kolluğun müdahalesinin, suçun işlenmesinde ne derece belirleyici olduğunun (pasif mi aktif mi olduğunun) incelenmesi.
- Hakkaniyete Uygun Yargılanma
- Davanın her iki taraf için de adil, eşit ve dürüst bir şekilde yürütülmesi ilkesi.
- Usul Güvenceleri Testi
- Yargılama aşamasında mahkemenin, kışkırtma iddialarını yeterli derinlikte inceleyip incelemediğinin denetimi.
Bunu sosyal mecrada nerede paylaştık
Bu gelişmeleri anında öğrenin
REGAS, 6 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'deki 19 kaydın tümünü analiz etti; burada yalnızca 3 tanesini yayımladık.
REGAS, Resmî Gazete’de sizi ilgilendiren her değişikliği sade bir dille özetler ve bildirir.
REGAS Yorumu
Bu karar, emniyet birimlerinin 'gizli soruşturma' yöntemleri için çok keskin bir sınır çizmektedir. Kolluk kuvvetleri, suçu önlemek veya kanıtlamak için gizli kimliğe bürünebilir; ancak asla 'suç yaratamaz'. Eğer bir polis memuru, suç işleme niyeti olmayan birini ikna ederek veya ısrar ederek suça yöneltirse, bu yolla elde edilen tüm deliller 'zehirli ağacın meyvesi' sayılır ve mahkemelerce reddedilmesi gerekir. Vatandaşlar açısından bu karar, devletin bireyleri suça teşvik etmeme yükümlülüğünü hatırlatan güçlü bir hukuk devleti güvencesidir.