Market ve Kasaplarda '%100 Dana' Devri Bitti
Resmî adıTürk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği (No: 2026/15)
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan bu Tebliğ, çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımları ve et ürünlerinin üretim, ambalajlama ve piyasaya arzına ilişkin yeni kurallar getirerek gıda güvenliği ve tüketici bilgilendirmesini güncellemeyi amaçlamaktadır.
Eski Durum
29/1/2019 tarihli ve 30670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği (Tebliğ No: 2018/52) yürürlükteydi ve gıda işletmecileri yeni tebliğe uyum sağlayana kadar bu hükümlere tabiydi.
Yeni Durum
Çiğ et, kıyma, kanatlı kıyma, hazırlanmış et karışımları, mekanik ayrılmış kanatlı eti ve et ürünlerinin üretim, ambalajlama ve piyasaya arzına ilişkin teknik ve hijyenik kurallar yeniden belirlenmiştir. Ürün tanımları, bileşim limitleri, perakende satış koşulları ve etiketleme esasları güncellenmiştir. Özellikle farklı hayvan türlerinin etlerinin karıştırılması, sakatat kullanımı, protein, yağ ve kolajen oranları, döner ve sucuk gibi ürünlerin spesifikasyonları ile perakende işletmelere yönelik gereklilikler detaylandırılmıştır.
Düzenlemenin Detayları
Bu Tebliğ, 29/1/2019 tarihli ve 30670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan önceki Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği'ni (Tebliğ No: 2018/52) yürürlükten kaldırarak kapsamlı bir güncelleme sunmaktadır. Tebliğ, kasaplık hayvanlardan elde edilen çiğ et, kıyma, kanatlı kıyma, hazırlanmış et karışımları, mekanik ayrılmış kanatlı eti (MAKE) ve çeşitli et ürünlerinin teknik özelliklerini, bileşim standartlarını, üretim yöntemlerini ve etiketleme kurallarını detaylandırmaktadır. Özellikle burger, döner, sucuk, pastırma ve jambon gibi popüler et ürünleri için yeni tanım ve bileşim limitleri belirlenmiştir. Örneğin, kıyma, köfte, burger ve döner gibi ürünlerde yağ, tuz, toplam et proteini ve kolajen bağ doku proteini oranlarına kısıtlamalar getirilmiştir. Ayrıca, kanatlı kıyma ve hazırlanmış kanatlı eti karışımlarının sadece dondurulmuş olarak piyasaya arz edilebileceği belirtilmiştir.
Akla Gelen Sorular
- Yeni Tebliğ ile dönerin içeriğinde hangi önemli değişiklikler yapıldı?
- Dönerin içeriğindeki yağ oranı kütlece en çok %25, tuz oranı ise en çok %2 olarak sınırlandırılmıştır. Ayrıca döner üretiminde fıstık, peynir, diyet lifi (yaprak dönerde) gibi girdilerin kullanılması yasaklanmış, protein, nişasta ve soya bazlı dolgu maddelerine kısıtlamalar getirilmiştir.
- Marketlerde artık '%100 Dana eti' gibi ibareler içeren et ürünleri görebilecek miyiz?
- Hayır, Tebliğ'in 18. maddesine göre, ürün etiketlerinde marka dahil olmak üzere '%100', '%100 Dana eti' veya '%100 Göğüs eti' gibi ifadelerin/logoların kullanılması yasaklanmıştır. Bu, tüketicinin yanıltılmasını önlemeyi hedeflemektedir.
- Perakende işletmelerde kıyma ve hazırlanmış et karışımları nasıl satılacak?
- Perakende işletmelerde kıyma, kanatlı kıyma ve hazırlanmış et karışımları (köfte ve yöresel ürünler hariç) sadece tüketici talebi üzerine anında hazırlanarak piyasaya arz edilebilir. Hazırlanmış et karışımı olarak sadece pişmemiş köfte ve yöresel ürünler günlük olarak üretilip satılabilecektir.
- Hangi et ürünlerine katkı maddesi eklenmesi kesinlikle yasaklandı?
- Yeni Tebliğ ile kavurma ve kıyma kavurma ürünlerine hiçbir gıda katkı maddesi katılması yasaklanmıştır. Ayrıca sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk, pastırma, kıyma kavurma, kavurma, döner ve kanatlı eti dönerine tütsü aroma vericisi katılması da yasaklanmıştır.
Kavramlar
- Tebliğ
- Türk Hukuk sisteminde, bir kanunun uygulanmasını göstermek veya bir konuyu açıklamak amacıyla çıkarılan, yönetmeliklerden daha alt düzeyde düzenleyici idari metinlerdir.
- Türk Gıda Kodeksi
- Gıdaların güvenliği, kalitesi ve etiketlenmesi gibi konularda teknik ve hijyenik kuralları belirleyen, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan mevzuat bütünüdür.
- Kolajen Bağ Doku Proteini
- Etin bağ dokularında bulunan bir protein türü olup, etteki toplam protein miktarının belirli bir yüzdesini aşmaması ürün kalitesi açısından önemlidir. Yüksek oranda kolajen, etin besin değerini ve çiğnenebilirliğini etkileyebilir.
- Mekanik Ayrılmış Kanatlı Eti (MAKE)
- Kanatlı hayvanların karkaslarındaki etlerin, kas liflerinin yapısını kaybetmesine veya değişmesine neden olan mekanik yöntemlerle ayrılmasıyla elde edilen ürün. Bu Tebliğ'e göre kırmızı et ürünlerinde kullanılamaz, sadece kanatlı emülsifiye et ürünlerinde belirli kısıtlamalarla kullanılabilir.
- Fermentasyon
- Mikroorganizmaların etkisiyle gıdalardaki karbonhidratların organik bileşiklere dönüştürülmesi işlemi. Sucuk gibi et ürünlerinin olgunlaşmasında ve karakteristik tatlarının oluşmasında önemli rol oynar.
Etkilenen Sektörler
- Gıda Üretimi
- Perakende Gıda
- Et Sanayi
- Restoran ve Catering
- Hayvancılık
Bunu sosyal mecrada nerede paylaştık
Bu gelişmeleri anında öğrenin
REGAS, 16 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'deki 31 kaydın tümünü analiz etti; burada yalnızca 7 tanesini yayımladık.
REGAS, Resmî Gazete’de sizi ilgilendiren her değişikliği sade bir dille özetler ve bildirir.
REGAS Yorumu
Bu Tebliğ, et ve et ürünleri sektöründeki tüm paydaşları, yani üreticileri, perakendecileri ve tüketicileri doğrudan etkileyecektir. Tüketiciler için ürünlerdeki içerik ve kalite standartları daha şeffaf hale gelirken, özellikle etiketleme kuralları sayesinde satın aldıkları ürünler hakkında daha doğru bilgiye ulaşmaları hedeflenmektedir. İşletmeler ise üretim süreçlerini ve ürün etiketlerini yeni Tebliğ hükümlerine uygun hale getirmek zorundadır. Örneğin, döner ve sucuk gibi ürünlerin içerik ve üretim süreçlerinde getirilen kısıtlamalar, ürünlerin kalitesini ve güvenliğini artırırken, “%100 Dana eti” gibi yanıltıcı ifadelerin kullanımını yasaklayarak tüketiciyi koruyacaktır. Bu, sektörde daha adil rekabet ortamı yaratırken, gıda güvenliği standartlarını yükseltecektir.