Süt Aşıkları Dikkat: Artık Her Süte Doğal Denmeyecek!
Resmî adıTürk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/12)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2026/19)
Bu Tebliğ, Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği'nde kapsamlı değişiklikler yaparak içme sütlerinin bileşimi, içerdiği aroma ve şeker oranları ile etiketleme kurallarına yeni standartlar getirmiştir. Özellikle ilave şeker, çeşni maddesi ve süt yağı oranları için net sınırlar belirlenirken, "doğal" ifadesinin kullanımı da kısıtlanmıştır.
Eski Durum
İçme sütlerinde çeşni maddesi tanımı daha sınırlıydı. İlave şeker ve toplam şeker oranları için açık ve üst limitler bulunmuyordu. Aroma vericilerin kullanımına ilişkin kurallar farklı bir yönetmeliğe atıfta bulunuyor veya geneldi. Süt yağı sınıfları ve etiketleme detayları güncellenmiş halinden farklıydı. 'Doğal' ifadesinin kullanımına ilişkin kısıtlayıcı kurallar mevcut değildi.
Yeni Durum
Çeşni maddesi tanımı genişletilerek sebze ve meyveler de dahil edildi. İlave şeker oranı kütlece en fazla %5, toplam şeker oranı kütlece en fazla %9,5 olarak sınırlandırıldı. Ürünlerde sadece doğal aroma vericiler kullanılabileceği belirtildi. İçme sütleri, EK-2'ye göre yeni yağ miktarları üzerinden sınıflandırılacak ve etiket bilgilerinde zorunlu olarak belirtilecek. 'Doğal' ifadesi sadece tam yağlı ve yağlı, katkısız, çeşnisiz ve aromasız sütler için kullanılabilecek, laktozsuz sütlerde kullanılamayacak.
Düzenlemenin Detayları
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan bu Tebliğ, 2019/12 sayılı Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği'nde kapsamlı değişiklikler yapmıştır. Temel amaç, içme sütlerinin üretim, işleme, ambalajlama, depolama, taşıma ve piyasaya arz edilme süreçlerini daha net kurallara bağlamak ve tüketici sağlığını korumaktır. Yapılan değişiklikler özellikle çeşni maddesi tanımını genişletmiş, bal, kakao, çikolata dışına sebze ve meyveler ile bunların suyu, pulpu, püresi ve konsantresi gibi lezzet vericileri de dahil etmiştir. Bu düzenlemelerle, aroma vericilerin kullanımında sadece doğal aroma vericilere izin verilmesi ve ilgili Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği hükümlerinin uygulanması zorunlu kılınmıştır.
Tebliğde getirilen en dikkat çekici yeniliklerden biri, içme sütlerine eklenebilecek şeker oranlarına ilişkin kısıtlamalardır. Buna göre, çeşnili içme sütlerinde kullanılacak toplam çeşni oranı kütlece en az %1 olacak, ilave şekerin oranı kütlece en fazla %5 ile sınırlandırılacak ve ürünün toplam şeker oranı kütlece %9,5'i geçemeyecektir. Ayrıca, kullanılabilecek şeker türleri yarı beyaz şeker, beyaz şeker ve ekstra beyaz şeker olarak Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği'nde tanımlanan standartlara uygun olmak zorundadır. Bu düzenleme, tüketicilerin şeker alımını kontrol etmeleri açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.
Etiketleme kurallarına da önemli yenilikler getirilmiştir. Üretiminde şeker kullanılan içme sütlerinin etiketlerinde, temel görüş alanında ağırlıkça "% ... ilave şeker içerir" ibaresi zorunlu hale getirilmiştir. İçme sütlerinin yağ miktarlarına göre sınıflandırılması (tam yağlı, yağlı, yarım yağlı, yağsız) ve bu sınıfın etiket üzerinde belirtilmesi de detaylandırılmış, EK-2'de yer alan sınıflandırma dışındaki farklı yağ içerikli içme sütlerinin piyasaya arzı yasaklanmıştır. En önemlisi, "doğal" ifadesinin kullanımına ilişkin katı kurallar getirilmiş; bu ifade sadece tam yağlı ve yağlı içme sütlerinde, herhangi bir katkı maddesi, çeşni maddesi veya aroma verici gibi hiçbir ilave bileşen içermeyen ürünlerde kullanılabilecektir. Laktozsuz veya laktozu azaltılmış sütlerde ise "doğal" ifadesi kullanılamaz. Gıda işletmecilerine, bu yeni hükümlere uyum sağlamaları için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanınmıştır.
Akla Gelen Sorular
- Yeni Tebliğ ile içme sütlerinde ne kadar şeker bulunabilir?
- Ürüne ilave edilebilecek şeker oranı kütlece en fazla %5 olabilir ve ürünün toplam şeker oranı kütlece %9,5'i geçemez.
- "Doğal süt" ibaresi her içme sütü için kullanılabilir mi?
- Hayır, sadece tam yağlı ve yağlı içme sütlerinde, katkı maddesi, çeşni maddesi veya aroma verici gibi hiçbir ilave bileşen içermeyen ürünler için kullanılabilir. Laktozsuz veya laktozu azaltılmış sütlerde kullanılamaz.
- Gıda işletmeleri bu değişikliklere ne zamana kadar uyum sağlamak zorunda?
- Gıda işletmecileri, bu Tebliğ ile getirilen yeni hükümlere 31 Mart 2027 tarihine kadar uyum sağlamak zorundadır.
Kavramlar
- Çeşni Maddesi
- İçme sütlerine lezzet vermek amacıyla kullanılan bal, kakao, çikolata, sebze ve meyveler ile bunların suyu, pulpu, püresi ve konsantresi gibi yenilebilir gıdalar.
- Aroma Vericiler
- Bir gıdaya koku veya tat özelliği kazandırmak için eklenen maddeler veya karışımlar. Bu Tebliğ kapsamında sadece doğal aroma vericilerin kullanımına izin verilmektedir.
- İlave Şeker
- Üretim aşamasında bir gıdaya dışarıdan eklenen şeker türleri. Tebliğ ile içme sütlerinde bu orana üst sınır getirilmiştir.
- Uyum Süresi
- Yeni getirilen bir mevzuat hükmüne, ilgili kişi veya kurumların hazırlanması ve uygulamaya geçmesi için tanınan zaman dilimi.
Etkilenen Sektörler
- Gıda Sanayii
- Süt Ürünleri Üreticileri
- Perakende Gıda Sektörü
- Tüketiciler
Bunu sosyal mecrada nerede paylaştık
Bu gelişmeleri anında öğrenin
REGAS, 16 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'deki 31 kaydın tümünü analiz etti; burada yalnızca 7 tanesini yayımladık.
REGAS, Resmî Gazete’de sizi ilgilendiren her değişikliği sade bir dille özetler ve bildirir.
REGAS Yorumu
Bu Tebliğ, tüketicilerin içme sütü tercihlerini daha bilinçli yapmalarına olanak sağlayacak önemli düzenlemeler içermektedir. Özellikle ilave şeker oranlarının sınırlandırılması ve etiketlerde net beyan zorunluluğu, sağlıklı beslenme konusunda hassas olan vatandaşlar için büyük fayda sağlayacaktır. "Doğal" ifadesinin kullanımındaki kısıtlamalar, ürün pazarlamasındaki yanıltıcı ifadelerin önüne geçmeyi hedeflemektedir. Gıda işletmeleri için ise, üretim süreçlerini ve etiketleme uygulamalarını yeni düzenlemelere göre uyarlamak amacıyla belirlenen uyum süresi (31 Mart 2027) dikkate alınması gereken bir husustur.